Samen in één tuin harken: de kortste weg naar innovatie

Daily routine, comfort zone, het is lastig om het achter je te laten. Maar het zal toch moeten, tenminste, als we echt met elkaar een significante verandering teweeg willen brengen. Op welk gebied dan ook.

Vrijwel iedereen is ervan doordrongen dat “het anders moet” als we niet alleen toekomstbestendig willen blijven maar de toekomst zelf ook vorm willen blijven geven. Maar hoe, dat lijkt de grote vraag. 

Organisaties proberen op allerlei manieren te innoveren, stappen te nemen, maar het komt alsmaar niet goed van de grond. Er wordt vooral veel gediscussieerd en gespeculeerd waarbij men zich vooral richt op die onderdelen van “het grote geheel” waar men vertrouwd mee is. Echter, blijven harken in de eigen tuin zal nooit leiden tot baanbrekende successen op het gebied van innovatie of transitie. Over de schutting kijken en met “vreemden” in een gezamenlijke tuin aan de slag gaan wèl.

Learning communities

De wereld verandert zo snel dat iedereen zich voortdurend moet aanpassen. De tijd dat je gedurende de eerste fase van je leven naar school ging en de rest van de tijd gewoon ging werken is definitief voorbij. Digitalisering en robotisering hebben een gigantische impact op het werk en om op die veranderingen te kunnen inspelen is het belangrijk dat je flexibel bent, je kunt aanpassen en bereid bent te blijven leren.

Om dat mogelijk te maken moeten er learning communities komen; daarin werken onderwijs, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en lokale overheden zo met elkaar samen dat leren en werken volledig geïntegreerd zijn. Steden, regio’s die dit concept succesvol weten uit te rollen zijn straks spekkoper omdat mensen en bedrijven zich daar zullen willen vestigen. 

Maar het vraagt nogal wat, van iedereen, om de gebaande paden te verlaten. De kunst zit er volgens ons dan ook in om het overzichtelijk te houden en vooralsnog afgebakende stappen te nemen die tot zulke resultaten leiden dat mensen vanzelf méér willen.

Een hackathon op de RDM Campus in Rotterdam. Foto door Berry Groenendijk, 28 mei 2018.

Een hackathon op de RDM Campus in Rotterdam. Foto door Berry Groenendijk, 28 mei 2018.

Hackathon

Een goed voorbeeld van zo’n stap is een Hackathon. Een Hackathon is een meerdaagse bijeenkomst waarin een groot aantal mensen met verschillende achtergronden zich in teamverband buigt over een (onderdeel van) een ingewikkeld probleem (“wicked problem”). 

Een wijdverbreid misverstand is dat Hackathons alleen maar op ICT of Techniek betrekking kunnen hebben. Dat klopt niet; een Hackathon kan op elk netelig probleem ingezet worden. Denk bijvoorbeeld aan de Klimaatproblematiek en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Maar ook: hoe zouden we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, die iets anders willen doen dan naar een reguliere dagopvang gaan, kunnen faciliteren?

Tijdens de Hackathon wordt niet alleen maar gepraat, er wordt daadwerkelijk naar praktische oplossingen toegewerkt. Uiteraard hebben de deelnemers toegang tot allerlei bronnen en middelen die hen daarbij helpen. Elk team heeft een eigen coach, die hier speciaal voor getraind is. De deelnemers zitten bij elkaar in één grote ruimte waardoor er veel interactie mogelijk is. 

Ingrediënten succesvolle Hackathon

Een succesvolle Hackathon bestaat uit een aantal ingrediënten:

Grondige voorbereiding:

Deze bestaat uit het formuleren het “wicked problem” en vervolgens het selecteren en verbinden van de juiste partijen

Verschillende mensen:

In een niet al te voor de hand liggende combinatie. Denk aan medewerkers van één of meer bedrijven, studenten van één of meer scholen die verschillende opleidingen volgen en docenten

“Wicked problem”:

Het is netelig, wordt duidelijk “gevoeld” en het is niet direct duidelijk wanneer het probleem als “opgelost” kan worden beschouwd

Gezamenlijk belang:

Voor elke deelnemer is het klip en klaar dat hij of zij wijzer wordt van de Hackathon. Hetzij omdat je een (gedeeltelijke) oplossing aangereikt krijgt voor je probleem, hetzij omdat je leert van het proces an sich en weet, voelt waarvoor je het doet

Korte doorlooptijd:

Dat leidt tot een snelkookpan-effect. Wanneer er weinig tijd is wordt er sneller gehandeld en doorgestapt. Weinig tijd, niet TE weinig. Over het algemeen houden wij drie dagen aan

Praktisch handelen:

Er wordt gewerkt, doorgepakt; niet alleen maar gepraat

Iets voor u, zo’n hackathon?

DOON heeft veel ervaring in het organiseren en begeleiden van Hackathons en vertellen u er graag meer over. 

U bent van harte welkom om een keertje te komen kijken. Dat zou bijvoorbeeld kunnen tijdens een van de hackathons in het kader van het Smart Makers Education Programma waar het Nova College in Haarlem de penvoerder van is. Informatie over komende Makathons (zo worden de hackathons binnen het programma genoemd) vind je op makathon.nl.

Vaak zien we: doen is geloven. Daarom komen we graag bij u langs voor een kennismakingsworkshop van ongeveer anderhalf uur. We gaan in de workshop praktisch aan de slag met een onderwerp van uw keuze. U krijgt zo een goede indruk van wat een hackathon is en wat het voor u kan betekenen. De kennismakingsworkshop kost € 363,- all-in en inclusief BTW.

Meer weten over Hackathons en wat ze voor u zouden kunnen betekenen? Neem dan contact met DOON op. Kijk voor meer informatie op DOON.nu.

"Makathon zet aan tot innovatief denken en doen"

Van 3 tot en met 5 oktober 2018 vond de Makathon Smart Solutions voor Water & Natuurbeheer plaats in Haarlem. Er deden zo’n 15 teams van ieder 8 tot 10 deelnemers mee. Meer dan 30 coaches hebben de teams begeleid. De teams bestonden uit studenten VMBO, MBO, HBO en WO en medewerkers van de deelnemende bedrijven (o.a. PWN en HHNK). Deze makathon vind jaarlijks plaats in het kader van het Smart Makers Education Programma van het Nova College. DOON is partner in dit programma.

Een makathon is een driedaags evenement waarin multidisciplinaire teams van studenten en medewerkers uit het bedrijfsleven werken aan een actuele uitdaging uit het bedrijfsleven of een maatschappelijke uitdaging. In deze makathon was het thema: klimaatadaptatie.

De after event movie van de Makathon: Smart Solutions voor Water & Natuurbeheer 2018 die gehouden werd in de 3D Makers Zone in Haarlem op 3, 4 en 5 oktober 2018.

DOON heeft voorafgaand aan de makathon een groep van 30 coaches in een tweedaagse training getraind in het gebruik van de stappen uit de DOON Methode die in de makathon worden ingezet. De training is heel praktisch van opzet. In kleine teams maken de deelnemers kennis met de innovatiestappen uit de DOON Methode. Het is leren in de praktijk.

Alle coaches kregen een toolkit mee met daarin het materiaal zoals dit ook in de makathon is gebruikt. Het idee van de toolkit is dat de coaches de innovatietechnieken ook in hun eigen dagelijks praktijk binnen hun bedrijf of organisatie kunnen gaan inzetten.

Een mooi verslag van de makathon, getiteld “Makathon zet aan tot innovatief denken en doen”, vind je op de blog van Water, wereldwerk!,

Als innovatiecoaches van DOON hebben we enorm genoten van de makathon. Het is en blijft heerlijk om te zien hoe studenten en medewerkers uit het bedrijfsleven genieten van het praktisch aan de slag gaan met een actuele uitdaging. In dit geval klimaatadaptatie.

Sfeerbeeld van de opening van de makathon in de 3DMakersZone in Haarlem — Foto: Berry Groenendijk (DOON)

Sfeerbeeld van de opening van de makathon in de 3DMakersZone in Haarlem — Foto: Berry Groenendijk (DOON)

De eerste dag gaat altijd wat moeizaam. Er is de eerste dag veel aandacht voor teamvorming. Iedereen moet nog aan het idee wennen dat er niet naar een vooraf bedacht doel toegewerkt hoeft te worden, maar dat je zélf met je team ideeën en oplossing moet gaan bedenken en dat je die oplossingen ook zelf mag bouwen en testen. Je krijgt de volledige ruimte om creatieve oplossingen te bedenken. En vreemd genoeg… hier moet iedereen aan wennen.

De tweede dag hadden meerdere coaches de ervaring: “Hoe minder ik ‘stuur’, hoe beter het team functioneert.” In de makathon zijn de teams zelfsturend en heeft het team de verantwoordelijkheid om uiteindelijk op de derde dag van de makathon met een goede presentatie te komen. Je ziet dat als de deelnemers die verantwoordelijk krijgen dat ze die verantwoordelijkheid ook nemen. Vooral omdat het doel, de uitdaging, helder is en het team achter hun eigen oplossing staat. En… omdat je als team natuurlijk ook wilt winnen.

Op de derde dag is iedereen hard bezig om de laatste puntje op de i te zetten en een geweldige presentatie voor te bereiden. En iedereen staat er. Jong, oud, ontspannen, gespannen en alles er tussenin. Het is een feest om alle creatieve oplossingen en de geweldige presentaties te zien.

Vanuit het Smart Makers Education programma vinden er jaarlijks twee makathons plaats. De Water & Natuurbeheer makathon in oktober. En in mei de Zorg & Welzijn makathon waar zorg en o.a. ICT bij elkaar komen. Inmiddels groeit de belangstelling in de regio Noord-Holland voor deze makathons zo hard dat de organisatie hard nadenkt om meer makathons gedurende het jaar te organiseren.

Voor meer informatie of contact kijk op onze makathon pagina.

Wij kijken nu al uit naar de volgende makathon 😀.

Van idee naar implementatie in 3 stappen

In onderstaande video legt Fius van Laar, accelerator en innovatiecoach bij DOON, uit hoe je in 3 stappen van een idee tot implementatie van dat idee komt. De boodschap is: ga aan de slag met je idee! Vraag feedback op je idee. En leer van die feedback en pas je idee telkens aan. Op een gegeven moment heb je iets te pakken waar (potentiële) klanten serieus van zeggen: "Dit idee lost mijn probleem op. Dit wil ik hebben!" Dan wordt het tijd voor de implementatie van een nieuw product of een nieuwe dienst voor jouw organisatie of onderneming.

Wil je meer weten hoe jij of jouw organisatie kan leren innoveren? Neem contact met ons op.

Help, mijn strategisch plan is nu al gedateerd!

help.jpeg

Herkenbaar? Nog altijd doorlopen veel bedrijven periodiek de cyclus van het aanpassen van het strategisch plan, om dit vervolgens concreet te maken in een jaarplan. Dit, terwijl de ontwikkelingen om ons heen zich in razend tempo voltrekken. In projectgroepen wordt er maanden aan gewerkt. Tegen de tijd dat de strategie is goedgekeurd, is aanpassing al weer nodig...

Gelukkig ontdekken steeds meer organisaties de waarde van het plotten van strategie en business model op een zogenaamd Canvas. Bij DOON zijn wij groot fan van het werken met dit soort visuele tools, omdat dit heel veel voordelen heeft.

Voordelen van deze aanpak zijn namelijk:

·       Samenwerking, interactief proces leidt tot meer gedragenheid onderling

·       Overzicht, de hele strategie op één pagina

·       Snelheid, binnen 2 dagen kom je tot een minstens zo goed resultaat als in de hele planningscyclus

·       Flexibiliteit, de hele aanpak is gebaseerd op het feit dat zaken veranderen en dat aanpassing nodig is

HOE PAK JE DAT DAN AAN?

Voor alle visuele tools waar wij mee werken geldt: zorg voor een cross-functionele groep van relevante mensen en zet ze in één inspirerende ruimte, met voldoende snacks en drinken. De DOON facilitator zorgt voor de materialen, postits en andere creatieve hulpmiddelen en helpt als facilitator de groep door het proces heen.

Visie en missie

Ons startpunt is altijd de visie, wat ziet de organisatie/ business unit/ startup als meest relevante ontwikkelingen in de snel veranderende omgeving? Dit is een lange termijn toekomstbeeld, een stip op de horizon waarnaar de wereld zich beweegt. De missie is dan de rol die de organisatie in deze veranderende wereld wil spelen.

Ook hier gebruiken wij een canvas, het door ons ontwikkelde Visie Canvas.

 

dream catcher.PNG

Business Model

Front Ideate - Hobby or business dutch.png

Een business model is een ruwe schets van het huidige model waar je organisatie op gebaseerd is. Of hoe je denkt een nieuwe organisatie levensvatbaar te maken. Immers, er moet voldoende binnen komen om de uitgaven en gewenste marge af te dekken. Is er sprake van een hobby of hebben we het over business?

Een canvas is ideaal om een overzicht te krijgen van hoe het bedrijf/ business unit/ startup in elkaar zit en welke varianten mogelijk zijn. Wij werken met het Business Model Canvas van Alex Osterwalder en het Lean Canvas van Ash Maurya. Wanneer we de een of ander gebruiken is afhankelijk van de context en de fase ..

Lean Canvas: voor nieuwe producten/ diensten in de idee fase

Business Model Canvas: voor beoordelen status quo of het uitwerken van reeds gevalideerde concepten.

In beide canvassen zit overlap. Onderstaand een korte uitleg van beide modellen met vervolgens de overeenkomsten en verschillen toegelicht.

A.      LEAN CANVAS

 

leancanvasdoon.PNG

Dit canvas is geschikt voor ieder idee waarvan nog niet zeker is of het succes wordt. En dat is bijna nooit het geval… Focus ligt op het vinden van een relevant probleem dat de moeite waard is om op te lossen. De meeste mensen die een idee hebben worden verliefd op hun eigen oplossing en worden een beetje blind. Echter, als het probleem niet relevant genoeg is, zal niemand de oplossing willen, hoe briljant ook. Lean Startup (waarop het Lean Canvas gebaseerd is) zegt dan ook dat voordat je gaat investeren, je zult moeten bewijzen dat je met relevante zaken bezig bent.

Per klantgroep (early adopters) maak je een Lean Canvas.

Meer informatie vind je hier:

https://leanstack.com/books/
https://leanstack.com/why-lean-canvas/

 2.      Business Model Canvas door Alex Osterwalder

 

bmc-doon.PNG

Dit canvas is zeer geschikt voor organisaties/ business units/ startups om de huidige strategie in één overzicht in kaart te brengen. Vervolgens kun je door variaties aan te brengen in één vak, kijken wat de impact is op andere vakken. Ideaal om scenario’s te verkennen dus. Daarnaast combineren wij het vaak met de output uit de missie/visie sessie, om te kijken op welke punten kansen of bedreigingen gaan ontstaan.

Meer informatie vind je hier:

http://www.businessmodelgeneration.com/canvas/bmc
https://strategyzer.com/books/value-proposition-design
http://blog.strategyzer.com/posts/2014/7/26/your-business-model-environment

 OVEREENKOMSTEN EN VERSCHILLEN

Onderstaand een overzicht van de verschillende elementen. Er is een flinke overlap, maar er zijn ook verschillen vanwege de verschillende focus.

 

vergelijking BMC leancanvas.PNG

TOT SLOT

Op deze manier werken vergt wat oefening en zeker in het begin begeleiding. Wij helpen je graag om deze werkwijze eens te ervaren!
 

Joyce Oomen is DOON member/accelerator en daarnaast founder van Pimcy Innovatie & Portfoliomanagement. Meer weten? joyce.oomen@doon.nu of info@doon.nu

#businessmodel #businessmodelling #BMC #leancanvas #leanstartup

DOON is partner in het Smart Makers Education Programma

Op 23 mei 2017 heeft Minister Bussemaker bekend gemaakt welke projecten subsidie krijgen vanuit het Regionaal Investeringsfond Mbo. Het onderwijsproject Smart Makers Education (SME) van het Nova College heeft ook een subsidie toegekend gekregen.

DOON Educatie is partner in het onderwijsproject Smart Makers Education. Samen met het Nova College investeert DOON Educatie in de ontwikkeling van het onderwijsmateriaal. Het doel van het SME programma is o.a. om jongeren te interesseren voor een beroep in ICT of techniek, om docenten te opleiden, om opleidingsprogramma’s te innoveren, om jong talent vroegtijdig te verbinden aan bedrijven en om nieuwe innovatieve werkvormen zoals hackathons en makathons te introduceren in het onderwijs.

De DOON EduBox speelt een belangrijke rol in het SME onderwijsmateriaal. De EduBox biedt de creatieve technieken en de structuur voor studenten om een idee stapsgewijs uit te werken tot een succesvol product. Iedere stap in de EduBox stimuleert de student in één of meerdere 21e eeuwse vaardigheden. In het practoraat dat onderdeel is van het SME-programma zal o.a. onderzoek gedaan worden naar effectiviteit van de onderwijsmodule in het stimuleren van deze 21e eeuwse vaardigheden.

In het SME-programma vormt de makathon een belangrijke werkvorm. In een makathon komen multidisciplinair samengestelde teams in korte tijd, 3 dagen, van idee tot een eerste versie van een product. Jongeren werken aan maatschappelijke uitdagingen of uitdagingen uit het bedrijfsleven. De jongeren leveren op deze manier een serieuze bijdrage aan de maatschappij en/of het bedrijfsleven. En organisaties en/of bedrijven houden wellicht een geweldige oplossing over aan de makathon.

De deelnemende organisaties maken tijdens de makathon tevens kennis met een nieuwe wijze van productontwikkeling. Lean productontwikkeling zoals start-ups dat ook doen. Teams werken zelfstandig aan een uitdaging. Ieder teamlid brengt zijn/haar eigen expertise en ervaring in. En stap-voor-stap wordt vanuit de verschillende expertises toegewerkt naar de best passende oplossing voor de klant, de gebruiker van de oplossing. En telkens wordt de oplossing getest bij die (toekomstige) gebruiker.

Afgelopen week heeft DOON de eerste docenten van het Nova College getraind in het begeleiden van makathons. Aan de training deden ook medewerkers van De Hartekampgroep mee. Zij deden mee omdat het Nova College op 22, 23 en 24 mei 2017 de makathon “Zorg op afstand” heeft georganiseerd voor een veertigtal zorg- en IT-studenten van het Nova College. De makathon vond plaats op de locatie van De Hartekamp.

Wil je meer informatie over het organiseren van makathons op jouw MBO- of HBO-school of het trainen van docenten in het begeleiden van makathons, neem dan contact op met Berry Groenendijk (berry.groenendijk@doon.nu).

Voor het persbericht van het Nova College over de toekenning van de subsidie voor het SME-programma, bekijk hier het nieuwsbericht op de website van het Nova College.